سرویس اقتصاد مشرق _ "کالابرگ" قانونی معیشتی است که نمایندگان مجلس یازدهم با هدف مصون سازی کالاهای سبد خانوار از تنش‌های قیمتی و تورمی آنرا تصویب کردند.

قانونی که به موجب آن بن ماهانه کالابرگ برای برخی کالاهای مهم سبد معیشت، با قیمتی ارزان‌تر از قیمت‌های بازار به مردم ارائه می‌شود و این روند همواره باید حفظ شود.

اما بنا به دلایلی که بر هیچکس آشکار نیست، این قانون مطلوب و عقلایی نه در دولت سابق و نه در دولت فعلی –به جز ۱ ماه- هرگز به خوبی اجرا نشده است. رویدادی که البته توانسته یکی از بزرگترین معماهای اجرایی و شاید امنیتی را در تاریخ حکمرانی ایران شکل بدهد.

در میانه این فرایند اما رویدادهای جالب‌تری هم بروز یافته و آن تفاوت نظر رئیس‌جمهور و معاون اول او با مجلسی‌ها و مردم درباره وضعیت معیشت و کالابرگ است.

رئیس‌جمهور پزشکیان اخیراً طی سخنانی در تجلیل از برگزیدگان ملی بخش کشاورزی گفته است: بر اساس مطالعات، قدرت خرید در دهک‌های یک تا هفت بهبود یافته است، به‌گونه‌ای که این بهبود در دهک‌های پایین‌تر محسوس‌تر بوده و در دهک هشتم نیز وضعیت به سطح سر به سر رسیده که ناشی از اجرای طرح اصلاح پرداخت نظام یارانه‌ای و استفاده از کالابرگ‌ها است.

به گزارش مشرق، او می‌افزاید: این اقدام ضمن تحقق عدالت در توزیع منابع و واریز سهم هر فرد به حساب وی، موجب افزایش قدرت خرید خانوارها شده است.

رئیس‌جمهور تصریح می‌کند: بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده، طی ۱۲ روز، نزدیک به ۷۴ هزار میلیارد تومان خرید توسط مردم در بازار انجام شده است که این امر به ایجاد رونق در بازار، حمایت از تولیدکنندگان، عرضه‌کنندگان کالا و صنوف مختلف منجر شده است. [۱]

در کنار رئیس‌جمهور، معاون اول او یعنی محمدرضا عارف نیز به صحنه آمد و طی اظهاراتی در کارگروه اجرایی ماده ۱۱۳ آیین نامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم ضمن قدردانی از اعضای این کارگروه برای اجرای موفق طرح کالابرگ الکترونیکی اظهار کرد: هر آیین‌نامه‌ای ممکن است دارای اشکالاتی باشد، اما اقدامات انجام‌شده توسط این کارگروه در اجرای ماده ۱۱۳ آیین‌نامه، بی‌نظیر بوده و به الگویی موفق برای اجرای اصلاحات ساختاری در کشور تبدیل شده است.

او می‌افزاید: هر دو طرح اصلاح قیمت بنزین و کالابرگ الکترونیکی، تصمیم‌هایی صحیح بودند و به دلیل بهره‌گیری از نظرات نخبگان، صاحب‌نظران و کارشناسان، اجرای این طرح‌ها با موفقیت همراه شد.

عارف تأکید می‌کند که بر اساس ارزیابی‌های انجام‌شده، طرح کالابرگ الکترونیکی موفق بوده است. [۲]

* مردم و نمایندگان مردم از اجرای کالابرگ راضی نیستند

معیار موفق یا ناموفق بودن این طرح این است که دیگرانی غیر از دولتی‌های مجری باید درباره مطلوب بودن یا نبودن اجرای طرح کالابرگ نظر بدهند. و آن کسان، مردم و نمایندگانشان هستند...

مردم و نمایندگان اما از اجرای این طرح راضی نیستند و معتقدند اولا قیمت‌ها گران‌تر از حد معقول است و ثانیا به دلیل همین گرانی؛ کالابرگ درد چندانی را در معیشت روزانه مردم دوا نمی‌کند.

خانم زهرا سعیدی، ‌ نماینده مبارکه در مجلس چندی قبل در تشریح سوال خود از وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در خصوص اجرای نادرست قانون کالابرگ الکترونیکی گفته بود: کالابرگی که امروز در حال اجرا است با تلاش ها و فشارهای مجلس به مرحله اجرایی رسید که آن هم به درستی اجرایی نشد. [۳]

محمد خوش‌سیما، ‌ نماینده مردم گرمی در مجلس نیز اینگونه از اجرای کالابرگ به روش دولت پزشکیان انتقاد می‌کند:

"کالابرگ یک میلیون تومانی تاثیری بر زندگی مردم ندارد و باید برای رفع مشکل آنها فکر عملی و اساسی کرد".[۴]

مردم که برایند نظرات آنها را غیر از انتخابات و رفراندوم می‌توان در گزارش‌های میدانی، شبکه‌های اجتماعی و... دید نیز اگرچه نسبت به دولت قبل رضایت بهتری از اجرای این طرح دارند اما باز هم نشاط خاصی میان آنها درباره کالابرگ ۱ میلیون‌تومانی دیده نمی‌شود.

در واقع حجم لاغری که با کالابرگ می‌توان خرید و ایضا آب رفتن قدرت خرید آن نسبت به دوره‌های قبلی به روشنی گواه آن است که چرا مردم از اجرای این قانون اما شوق و ذوق خاصی را بروز نمی‌دهند!؟

از طرف دیگر، وجود گرانی دلبخواهی و نرخ‌های بیقاعده که مقام معظم رهبری هم از آن انتقاد کردند سبب شده تا بخش مهمی از مبلغ کالابرگ عملا به جیب مافیای گرانفروشی در بازار سرازیر شود و مردم به روشنی این حقیقت را لمس می‌کنند. [۵]

دولت محترم باید متوجه باشد که رضایت مردم از حکمرانی لزوما آن عددهایی که به استحضار مقامات بلندپایه می‌رسد نیست و یک مسئول اجرایی باید قضاوت خود را مبتنی بر واقعیت قرار دهد.

متأسفانه در مسئله مذکور، ملاک دولتمردان فعلا فقط گزینه اول است و در دو گزینه بعدی برای تخمین واقعیت ایرادات و خلل‌های جدی وجود دارد.

کالابرگ فقط زمانی درست اجرا می‌شود و متضمن رضایتمندی مردم و نمایندگان خواهد بود که اولا طبق مُرّ قانون اجرا شود و ثانیا با "نظارت کارای دولت و قوه قضائیه بر بازار و قیمت‌ها" همراه باشد.

در غیر اینصورت، کالابرگ صرفاً به یک عذاب روحی برای دولت و عاملی برای شماتت تبدیل خواهد شد.

رضایتمندی عمومی جامعه از عملکرد دولت و فهم دلسوزی و نجابت دولتمردان که رهاورد اقداماتی مثل اجرای دقیق قانون کالابرگ است در همین نزدیکی قرار دارد. البته اگر عزمی برای اجرای صحیح و قاطع قوانینی مثل کالابرگ وجود داشته باشد.

***

1_mshrgh.ir/1781555

2_mshrgh.ir/1781710

3_mshrgh.ir/1778411

4_mehrnews.com/x3bbrb

5_mshrgh.ir/1781539